Các nhà trường tích cực đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng yêu cầu của kỳ thi THPT Quốc gia 2017

22/03/2017

Những năm gần đây, kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi đại học, cao đẳng (nay gộp chung là kỳ thi THPT Quốc gia) có nhiều đổi mới, đáp ứng việc dạy và học cũng như để phù hợp với thực tế cuộc sống. Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017 tiếp tục có nhiều điểm mới. Để đáp ứng yêu cầu của kỳ thi, các trường THPT trên địa bàn tỉnh đã kịp thời có những điều chỉnh phù hợp, tích cực cho học sinh ôn luyện, hướng tới một kỳ thi đạt kết quả cao.

Tiếp tục có những điều chỉnh phù hợp

Từ năm 2015, kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi Đại học, Cao đẳng được gộp chung là kỳ thi THPT Quốc gia, sau mỗi năm kỳ thi có những điều chỉnh để hoàn thiện. Tuy nhiên, với cách thức tổ chức thi như những năm qua, còn một số hạn chế như tồn tại 2 loại cụm thi ở mỗi địa phương; kỳ thi được tổ chức trong 4 ngày với 8 môn thi khá nặng nề; việc tổ chức thi 8 môn với 4 môn theo hình thức tự luận dễ khiến học sinh học tủ, học lệch…

Để từng bước khắc phục những hạn chế, ngành Giáo dục đã có những điều chỉnh phù hợp. Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017 có nhiều điểm mới. Cụ thể, về địa điểm thi, mỗi tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương tổ chức một cụm thi với các điểm thi được đặt ở các trường hoặc liên trường THPT ở các huyện/thị, tạo thuận lợi cho thí sinh và phụ huynh. Thời gian diễn ra kỳ thi cũng được rút ngắn chỉ trong 2,5 ngày chứ không kéo dài 4 ngày như trước đây. Thay vì phải thi 8 môn như năm trước, kỳ thi năm nay, thí sinh ngoài thi 3 môn độc lập là Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ sẽ lựa chọn tổ hợp bài thi hoặc là Khoa học tự nhiên (gồm các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học) hoặc khoa học xã hội (gồm các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân). Riêng môn Ngữ văn vẫn thi theo hình thức tự luận, các môn thi khác thay đổi thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan. Điểm mới quan trọng của kỳ thi THPT năm nay là để đảm bảo độ tin cậy của kết quả thi, mỗi thí sinh trong cùng phòng thi có một mã đề thi chuẩn hóa riêng.

Theo cô giáo Nguyễn Ngọc Trâm, Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Thái Học: "Những thay đổi theo hướng tinh gọn của kỳ thi đem lại nhiều thuận lợi cho học sinh, giảm tải chi phí cho các thành phần tham gia vào kỳ thi. Bên cạnh đó, với việc đưa vào nhiều môn thi theo hình thức trắc nghiệm và mỗi thí sinh sẽ có một mã đề riêng cho thấy kỳ thi hướng đến tính khách quan, hiện đại. Mặc dù vậy, thời điểm đầu tiếp cận với quy chế thi mới, cán bộ, giáo viên nhà trường cũng khá lo lắng, tại các cuộc họp với cha mẹ học sinh, tâm lý phụ huynh không tránh khỏi hoang mang".

Trước những yêu cầu cần thiết phải có sự điều chỉnh phù hợp với thay đổi của kỳ thi, giúp giáo viên tự tin giảng dạy, học sinh và phụ huynh ổn định tâm lý, ngay từ đầu năm học, trường THPT Nguyễn Thái Học tổ chức cho cán bộ, giáo viên, học sinh học tập, nghiên cứu kỹ phương án tổ chức kỳ thi THPT Quốc gia và tuyển sinh Đại học, Cao đẳng năm 2017. Nhà trường tổ chức các buổi hội thảo, tìm các giải pháp để đáp ứng tốt nhất yêu cầu của kỳ thi. Theo đó, 8 giáo viên làm công tác giảng dạy, chủ nhiệm khối 12, nghiên cứu, soạn thảo 8 báo cáo chuyên đề bám sát vào yêu cầu của kỳ thi và yêu cầu đối với từng môn thi. Tại các buổi hội thảo, các chuyên đề được tập thể giáo viên nhà trường bàn thảo sôi nổi, phát hiện điểm bất cập, bổ sung hoàn thiện các chuyên đề làm định hướng cho việc dạy và học thi THPT Quốc gia. Không chỉ riêng các môn năm nay bắt đầu được tổ chức thi theo hình thức trắc nghiệm mới được thảo luận kỹ lưỡng mà ngay bộ môn Văn, mặc dù vẫn thi theo kiểu truyền thống là tự luận, song do có điều chỉnh thời gian thi từ 180 phút xuống còn 120 phút, nên giáo viên dạy bộ môn cũng đã có báo cáo tham luận rất cụ thể, được thảo luận, góp ý tại hội nghị, tìm ra phương án giúp học sinh củng cố kiến thức và phân bổ thời gian làm bài cho phù hợp.

Một buổi tư vấn thi THPT Quốc gia tại trường PTDT Nội trú tỉnh

Sớm nắm bắt quy chế cùng những thay đổi của kỳ thi, cán bộ, giáo viên trường PTDT Nội trú tỉnh đã vào cuộc tích cực, điều chỉnh các hoạt động dạy và học phù hợp với đối tượng học sinh cũng như yêu cầu của kỳ thi. Thầy Nguyễn Minh Đăng, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: "Năm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy chế thi THPT quốc gia khá sớm, trên cơ sở đó Sở Giáo dục và Đào tạo có hướng dẫn cụ thể đối với các nhà trường và tổ chức 2 kỳ thi khảo sát THPT quốc gia để học sinh làm quen, đồng thời, có cơ sở để các nhà trường đánh giá năng lực học sinh. Sở tiến hành tổ chức bồi dưỡng tập huấn ra đề trắc nghiệm khách quan cho giáo viên, giúp giáo viên các nhà trường không bỡ ngỡ, có định hướng đúng trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Trường PTDT Nội trú tỉnh đã cử giáo viên dạy thi THPT Quốc gia tham gia đầy đủ đợt tập huấn ra đề với các môn thi trắc nghiệm khách quan do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Sau các kỳ thi khảo sát theo đề chung của Sở, nhà trường tổ chức hội thảo, phân tích số liệu điều chỉnh việc giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh. Song song với đó, nhà trường tổ chức hướng dẫn, tư vấn tập trung cho học sinh, phụ huynh học sinh về kỳ thi; các chương trình phát thanh vào các buổi chiều của nhà trường tập trung tuyên truyền nội dung về kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017".

Với sự chủ động vào cuộc của các nhà trường, các thầy cô phụ trách dạy thi THPT quốc gia đã có phương hướng dạy học rõ nét, từ đó học sinh các nhà trường yên tâm học tập tiếp thu kiến thức sẵn sàng bước vào kỳ thi.

Đổi mới phương pháp dạy học để đáp ứng những đổi mới của kỳ thi

Điểm mới của kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017 là các môn sẽ thi theo hình thức trắc nghiệm (trừ môn Văn) và môn Giáo dục công dân lần đầu tiên được đưa vào kỳ thi. Trước những thay đổi này, để học sinh có được kết quả tốt nhất cho kỳ thi sắp tới, đổi mới phương pháp dạy học chính là giải pháp căn cơ được các nhà trường hướng tới.

Trao đổi với phóng viên, cô Nguyễn Thị Thùy Dương, giáo viên giảng dạy môn Toán, trường THPT Nguyễn Thái Học nhấn mạnh: "Đổi mới của kỳ thi đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên cần kết hợp hình thức dạy vừa tự luận vừa trắc nghiệm để học sinh vừa có kiến thức chắc chắn, vừa có kỹ năng làm bài tốt."

Qua nghiên cứu đề thi minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2017 và thực tế dạy học, cô Dương nhận thấy cần dạy kỹ cho học sinh các khái niệm cơ bản, phân tích những sai lầm hay gặp phải để học sinh tránh được những đáp án có tính chất “bẫy” học sinh vào lựa chọn đáp án sai. Thầy cô cần có những diễn đạt khác nhau về các mệnh đề, các kết luận của bài toán để học sinh tránh những cách hiểu sai. Do là thi trắc nghiệm nên giáo viên cần dạy học sinh những cách giải khác nhau cho một bài toán để học sinh có thể lựa chọn cách làm nhanh nhất, ngắn nhất tùy theo phương án mà đề thi đưa ra. Đối với những câu phân loại học sinh, ngoài chiều sâu về kiến thức bộ môn còn gắn với thực tế, tích hợp kiến thức các môn học khác như Lý, Hóa…Vì vậy giáo viên cần dạy cho học sinh kiến thức nâng cao, kiến thức mở rộng; phân tích ý nghĩa hình học, ý nghĩa vật lý của khái niệm kết hợp với kiến thức tích hợp, liên môn. Theo cô Dương, cần quan tâm tới giải pháp đổi mới phương pháp ôn tập, kiểm tra, đánh giá; tăng cường cho học sinh kiểm tra sau mỗi phần, mỗi chương, mỗi kỳ; phương thức kiểm tra theo hướng kết hợp tự luận và trắc nghiệm khách quan. Sau mỗi đợt thi các tổ nhóm chuyên môn đánh giá chất lượng đề thi, mức độ tiếp cận và phân loại trình độ học sinh. Từ đó rút kinh nghiệm cách dạy cho giáo viên và cách học cho học sinh.

Nhận định về môn thi Giáo dục công dân lần đầu tiên được đưa vào kỳ thi THPT Quốc gia, thầy Nguyễn Minh Đăng, Phó Hiệu trưởng trường PTDT Nội trú tỉnh cho biết: "Chất lượng dạy và học môn Giáo dục công dân các năm học vẫn đảm bảo như những môn học khác, được đánh giá theo 2 hình thức vừa cho điểm vừa kết hợp với nhận xét, đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng đảm bảo cả kiến thức lẫn ý thức. Tuy nhiên, cái khó của môn học này là lần đầu tiên đưa vào kỳ thi lớn nên phải làm sao trang bị tốt cả kiến thức và kỹ năng làm bài cho học sinh. Vì vậy, giải pháp hiện nay của các nhà trường là cần đổi mới phương pháp dạy để nâng cao chất lượng học bộ môn này."

Tiết học Giáo dục công dân tại lớp 12A3, trường THPT Nguyễn Thái Học

Chứng kiến một tiết học môn Giáo dục công dân tại lớp 12A3, THPT Nguyễn Thái Học do thạc sĩ Nguyễn Văn Khánh, giáo viên nhà trường giảng dạy, chúng tôi nhận thấy môn học trở nên rất lý thú bởi kiến thức do thầy Khánh cung cấp rất phong phú, không chỉ có trong sách vở mà còn là những kiến thức liên quan đến nhiều vấn đề của cuộc sống. Sau khi giảng bài, thầy Khánh tiếp tục cho  học sinh luyện tập bởi thế các em vừa nắm được kiến thức, vừa biết vận dụng làm bài để nhớ lâu.

Trao đổi tại phòng họp Hội đồng của nhà trường, thầy Khánh phân tích: "Đề thi minh họa môn Giáo dục công dân với 40 câu hỏi trắc nghiệm khách quan, mỗi câu hỏi trắc nghiệm có 4 phương án trả lời, chỉ có duy nhất 1 phương án trả lời đúng. Đề thi có các câu hỏi ở cấp độ cơ bản, phục vụ mục đích xét công nhận tốt nghiệp THPT và các câu hỏi phân hóa phục vụ mục đích xét tuyển đại học, cao đẳng. Với cấu trúc này, đề thi đáp ứng được yêu cầu đánh giá kết quả học tập, đảm bảo tính phân hóa rõ rệt, tạo thuận lợi cho học sinh làm bài theo lực học thực tế của mình."

Thầy Khánh cho rằng, đặc thù của môn Giáo dục công dân có nội dung gắn bó mật thiết với thực tiễn đời sống xã hội, trong đề thi có 40% câu hỏi vận dụng bậc thấp và vận dụng bậc cao. Do vậy, để học và làm tốt bài thi môn Giáo dục công dân, giáo viên và học sinh phải đổi mới phương pháp dạy - học theo hướng tích cực, vận dụng nội dung kiến thức bài học vào việc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống xã hội phù hợp với lứa tuổi. Theo đó, giáo viên cần tăng cường sử dụng các tình huống, các trường hợp điển hình, những vấn đề bức xúc trong đời sống để phân tích, đối chiếu, minh họa cho bài giảng; khuyến khích học sinh tự liên hệ, điều tra, đánh giá các sự kiện gắn với thực tiễn của lớp học, nhà trường, địa phương. Học sinh không nhất thiết phải học thuộc từng khái niệm, định nghĩa, nội dung như trong sách giáo khoa, mà điều quan trọng là biết phân tích, tổng hợp, lý giải, đánh giá các hiện tượng pháp luật trong thực tiễn đời sống xã hội. “Việc đưa thực tế đời sống vào bài giảng giáo dục công dân thực sự là vấn đề sống còn của phương pháp giảng dạy bộ môn này và đây là điểm mới mang tính lợi thế nổi bật của đề thi theo hình thức trắc nghiệm, phù hợp với xu thế đổi mới giáo dục hiện nay.”- thầy Khánh khẳng định.

 

Nguồn: vinhphuc.gov.vn (Đức Hiền)

Các tin đã đưa ngày: