Gian truân nghề giám định pháp y

27/03/2019

Khoác trên mình chiếc áo bluse, thay vì có thể cứu sống được người bệnh, họ là những bác sĩ giúp người đã khuất nói lên sự thật, trả lại công lý, niềm tin cho bao gia đình bị hàm oan. Họ chính là những bác sĩ pháp y.

Giám định viên Trung tâm Pháp y tỉnh xét nghiệm mô bệnh học (vi thể) phục vụ công tác điều tra một vụ án hình sự. Ảnh Dương Hà

Khi nói đến bác sĩ pháp y, nhiều người cho rằng, nghề này rất "nặng âm khí” do thường xuyên tiếp xúc, động chạm với xác chết. Quả thực, khi tìm hiểu để viết bài, trực tiếp ngồi nghe người trong nghề kể chuyện, chúng tôi mới thấy hết được cái “âm khí” đó là như thế nào. Chỉ cần ngồi nghe thôi, công việc này đã khiến người ta phải nổi da gà, không chỉ vì sự khắc nghiệt, gian truân mà còn vì tính chất có phần thử thách cả hệ thống thần kinh.

Tiếp chúng tôi vào một buổi chiều, thời tiết khá oi bức, ngột ngạt, bác sĩ Đặng Thế Anh – Phó Trưởng khoa Xét nghiệm, Trung tâm Pháp y tỉnh chia sẻ: May là hôm nay, tôi không phải đi khám nghiệm ca nào, nếu không, với thời tiết như thế này, phải tắm 3 lần các cô cũng chưa dám ngồi gần nói chuyện. Nghe tưởng như đùa, nhưng đó lại là sự thật. Nghề này khác xa với các bác sĩ làm trong phòng mổ bệnh viện, có ekip, máy móc, thiết bị hỗ trợ. Anh em chúng tôi chỉ cần nhận được yêu cầu giám định của bên cơ quan cảnh sát điều tra sẽ lập tức lên đường, không kể ngày hay đêm. Việc khám nghiệm, giải phẫu tiến hành trong nhiều hoàn cảnh, điều kiện khó khăn, có thể ngay trên mặt đường, cũng có khi cạnh bờ sông, bờ suối, núi cao, rừng rậm...

Nạn nhân phải tiếp xúc có khi là cái xác không còn nguyên vẹn từ những vụ tai nạn giao thông, hoặc có thể là một tử thi đang trong quá trình phân hủy, đôi khi chỉ là những bộ khung xương hay những mẩu xương còn sót lại... Và dù hiện trường như thế nào, người xấu số có ở trong tình trạng ra sao, chúng tôi vẫn phải trực tiếp giải phẫu để tìm ra nguyên nhân cái chết, giúp cơ quan cảnh sát điều tra định hướng các bước tiếp theo và giải đáp những thắc mắc, hoài nghi của gia đình nạn nhân.

Cách đây không lâu, ngày 3/11/2018, tôi nhận được lệnh đi giám định một tử thi chết nổi tại Sông Cà Lồ thuộc địa bàn Cao Quang – Cao Minh – Phúc Yên. Khi đến hiện trường, lúc này xác nạn nhân đã được mang lên bờ. Hình ảnh hiện ra trước mắt tôi là một thi thể bị trương phềnh, đang trong quá trình phân hủy mạnh, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Sau khi tiến hành nhận dạng, mô tả về tử thi và tìm dấu vết bên ngoài, tôi tiến hành giải phẫu để khám trong, lấy mẫu làm vi thể, làm gen và các bệnh truyền nhiễm khác thì hàng trăm, hàng nghìn các “vị khách không mời” từ các bộ phận của người chết bò ra, cản trở quá trình giải phẫu. Phải mất gần 15 phút để anh em trong đội huy động hết các bình xịt côn trùng, chúng bò ra đến đâu, xử lý đến đó, tôi mới có thể tiếp tục công việc được.

Sau hơn 3 tiếng tỉ mỉ làm công tác khám nghiệm từng bộ phận cùng với các kết quả xét nghiệm, chúng tôi đã xác định nạn nhân bị chết do ngạt nước. Điều đó đã làm giảm phần nào nỗi đau cho người nhà nạn nhân, bởi họ vẫn đang đau đáu nỗi lo chồng, cha của mình bị sát hại, bị chết oan ức. Nói thật, sau vụ đó, phải mất hàng tuần liền tôi không có cảm giác ngon miệng khi ăn cơm.

Nghe xong câu chuyện, tôi thầm cảm phục “tinh thần thép” của mỗi cán bộ nơi đây, song đó vẫn chưa phải là tất cả những gì bác sĩ pháp y phải đối mặt, bởi nhiều khi quá trình làm việc, họ còn vấp phải sự phản đối của chính gia đình, người nhà của nạn nhân.

Nhiều người có quan niệm “chết phải toàn thây” nên đã dùng cách ngăn cản bác sĩ pháp y, không đồng ý việc khám nghiệm người thân của họ. Có thể là kêu gọi anh em họ hàng đến tập trung, khóc lóc hoặc dùng những lời tục tĩu để mắng chửi. Nhiều khi còn có thành phần quá khích dùng cây, gậy để ngăn cản. Song, vì yêu cầu phục vụ công tác điều tra, phá án, họ vẫn phải nhờ tới sự can thiệp của lực lượng chức năng để tiếp tục công việc, tìm ra nguyên nhân cái chết, tránh hàm oan người vô tội.

Làm việc trong môi trường độc hại như vậy nên có một thực tế không thể phủ nhận rằng, bác sĩ pháp y có nguy cao bị lây nhiễm các bệnh như HIV, viêm gan B, lao phổi... do khi bắt tay vào công việc, họ đều không biết nạn nhân có bị mắc bệnh truyền nhiễm gì trước đó hay không và cũng không thể thực hiện các biện pháp test nhanh, trừ những trường hợp được đưa vào viện cấp cứu rồi mới chết. Khi giải phẫu xong và lấy các bệnh phẩm làm xét nghiệm mới xác định được thì lúc đó cũng đã muộn do trong quá trình làm vẫn có thể có xảy ra sơ suất.

Năm 2018 và 2 tháng đầu năm 2019, Trung tâm Pháp y tỉnh đã giám định 276 tử thi, 504 ca thương tích và thực hiện 44 ca mô bệnh học... Qua đó, giúp cơ quan cảnh sát điều tra phá được nhiều vụ án quan trọng, nhanh chóng bắt được hung thủ và không làm hàm oan người vô tội, đảm bảo công lý, lẽ phải cho người dân.

Nguồn: baovinhphuc.com.vn (Lê Minh)

 

Các tin đã đưa ngày: